ATP – co to jest? Rola w organizmie


Skrót ATP znają głównie fani siłowni. Co się za nim kryje? Jaką rolę w naszym organizmie pełni ATP? Przeczytaj nasz artykuł, ponieważ tam znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje!


ATP – co to jest?

Wielu zadaje sobie pytanie co kryje się pod skrótem ATP. Co to jest? To adenozynotrifosforan, czyli uniwersalny nośnik energii. Składa się on z adeniny (zasada azotowa), rybozy (cukier prosty – pentoza) oraz z trzech reszt fosforanowych. Gdy dochodzi do rozpadu, odłącza się wtedy reszta fosforanowa. Skutkiem tego zjawiska jest otrzymanie związku ADP – adenozynotrifosforan. To właśnie z niego ponownie powstaje ATP, ale bez zajścia reakcji fosforylacji jest to absolutnie niemożliwe.

Przy wolnym metabolizmie mamy bardzo wydajną produkcję ATP, za to osoby z szybkim procesem potrzebują zdecydowanie mniej tego nośnika energii do wykonywania wszystkich czynności w swoim organizmie. Dlaczego? Ich komórki są mniej wydajne.

wiazanie chemiczne atp
Wiązanie chemiczne ATP

Przemiany ATP to:

  • hydroliza ATP – prowadzi ona do powstawania ADP, a następnie AMP. Tu jest uwalniana energia, która będzie wykorzystywana w przemianach anabolicznych. W czasie tej przemiany grupy fosforanowe są odłączane od cząsteczki ATP.

ATP = ADP + Pi + energia

  • synteza ATP – prowadzi ona do powstania ADP, a następnie ATP. Tu zachodzi fosforylacja AMP bądź ADP. W wiązaniach chemicznych, które powstały na skutek fosforylacji magazynowana jest energia. Ona z kolei pochodzi z przemian katabolicznych.
Koniecznie przeczytaj  Jakie przyrządy wybrać do ćwiczenia w domu?

ADP + Pi + energia = ATP

Skąd się bierze ATP?

ATP powstaje podczas reakcji fosforylacji, czyli przyłączania grupy fosforanowej do związku chemicznego. Ma ona aż 3 rodzaje:

  • fosforylacji substratowej
  • fosforylacji oksydacyjnej
  • fosforylacji fotosyntetycznej, ale ona jest niedostępna dla człowieka.

W czasie wysiłku fizycznego substrat wykorzystywany do odnowy ATP zależy, między innymi od intensywności ćwiczeń, jak i od dostępnych związków chemicznych w danym momencie.

Poniżej znajdziesz opis sposobów odnawialnych rezerw ATP. Są to aż 3 metody:

ATP, a fosfokreatyna:

  • w tym wypadku energia jest pozyskiwana beztlenowo
  • cały proces zachodzi przy obecności kinazy kreatyninowej
  • umożliwia szybkie zdobycie energii do działania, choć zapasy fosfokreatyny prędko się kończą i konieczne jest zmniejszenie intensywności aktywności fizycznej
  • powstaje podczas krótkiego, ale intensywnego wysiłku (10 minut), fosfokreatyna wtedy rozpada się na kreatynę i resztę fosforanową – ona dołączana jest do ATP.

Natomiast glikoliza beztlenowa również zachodzi podczas krótkiego i intensywnego wysiłku (20 minut). Energia jest pozyskiwana beztlenowo, następuje zamiana glikogenu do ATP, poza tym powstaje kwas mlekowy – on zakwasza mięśnie oraz umożliwia długotrwałe pozyskiwanie energii. Za to glikoliza tlenowa to długi i wydajny proces, jak nazwa wskazuje jest pozyskiwany tlenowo. Do uzyskania energii wykorzystuje się białka, tłuszcze oraz glikozę. ATP w tym wypadku powstaje podczas umiarkowanego wysiłku, który może być wykonywany przez dłuższy czas.

Koniecznie przeczytaj  Ćwiczenia na płaski brzuch dr. Tony`ego Castersiano

ATP w czasie treningu

Należy wiedzieć, że ATP dostarczają energii do każdej formy aktywności. Często intensywność w czasie treningu jest za duża, za to synteza związku nie przebiega tak szybko, aby zaspokoić zapotrzebowanie organizmu. Wtedy magazynowany w mięśniach glikogen jest zużywany w sposób tlenowy. Podobnie sytuacja wygląda, gdy sposób beztlenowy jest mało wydajny, następuje przejście do tlenowej odnowy ATP. Wydajność jest ważna, ponieważ od niej zależy ile dostarczymy energii. Warto wobec tego dostarczać ciału węglowodanów oraz odpowiednich suplementów, ponieważ dzięki nim uzupełnimy glikogen mięśniowy.

Wszyscy trenujący siłowo doskonale zdają sobie sprawę, że ATP jest niebywale ważną kwestią. Proces beztlenowy pozwala na szybkie uzyskanie energii, poza tym na pracę z dużym obciążeniem. Jeśli następuje spadek wydajności odtwarzania wysokoenergetycznych wiązań to wtedy ćwiczący odczuwa obniżenie swoich możliwości treningowych. Przydaje się różnorodny trening, dzięki niemu organizm przyzwyczaja się do aktywności tlenowej i beztlenowej, a to powoduje, że poprzez taką adaptację jest w stanie zdecydowanie lepiej wykorzystać wydajne metody. W ten sposób również uda nam się dłużej ćwiczyć, do tego skuteczniej wykonywać kolejne powtórzenia w seriach. Plusów jest więc sporo!

Koniecznie przeczytaj  Trening piramidalny – na czym polega?

Wykorzystanie w procesie produkcji energii ATP, a więc adenozynotrifosforanu powoduje jego rozpad. Wtedy wytworzy się energia, która jest bezpośrednim źródłem wytwarzania energii w naszych mięśniach, czyli chodzi o ich skurcze. W czasie treningu znacznie zwiększa się zapotrzebowanie energetyczne, dlatego też mięśnie nie posiadają dużych rezerw w postaci ATP. Ciało by zaspokoić takie zapotrzebowanie musi dokonać wzmożonej resyntezy ATP. Wtedy właśnie uruchamia procesy, które są związane z pewnym niedoborem energetycznym. Mowa tu o przyspieszeniu tętna oraz o dostarczeniu dodatkowego tlenu organizmowi, dzięki szybszemu oddechowi.

Oceń ten artykuł!
[Ocena: Średnia: ]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *